//////

Zagrożenia, a wyzwania w poszczególnych sektorach bezpieczeństwa

Niewątpliwie zagrożeniem są zbrojenia, ale brak równowagi między siłami zbrojnymi jest wyzwaniem, jak zaradzić tym problemom. Zagrożeniem może być brak demokratycznej kontroli nad siłami zbrojnymi przez konstytucyjnie ustanowione władze. Wyzwaniem jest ustanowienie takich instytucji. Bardzo ważny w Europie na przełomie wieków jest sektor bezpieczeństwa politycznego. Wyzwaniem jest niedopuszczenie do destabilizacji wewnętrznej państw, które weszły na drogę reform ustrojowych i jednocześnie znalazły się w nowej sytuacji geopolitycznej. Wyzwaniem jest budowanie demokratycznego systemu politycznego i gospodarki rynkowej. Bezpieczeństwo ekonomiczne polega na swobodnym dostępie do rynków, do środków finansowych i zasobów naturalnych, które gwarantują rozwój państwa i utrzymanie jego pozycji. Wyzwaniem są dysproporcje ekonomiczne między państwami, utrzymujące się asymetrie o charakterze ekonomicznym między wschodnią a zachodnią częścią kontynentu. Wyzwaniem jest integracja, coraz trudniej bowiem jest przeciwdziałać wzrastającej konkurencji innych państw i korporacji transportowych. Nierozwiązane wyzwania
Read more…

Zagrożenia dotyczące bezpieczeństwa

Istotnym zagrożeniem dla szeroko rozumianego bezpieczeństwa jest pogarszający się stan środowiska naturalnego człowieka. Na wzrastającą współzależność między umacnianiem bezpieczeństwa i zachowaniem równowagi w środowisku zwracał dobitnie uwagę szczyt Ziemi w Rio de Janeiro w 1992 r. i przyjęty dokument Agenda 21. Europa powinna bez zwłoki zająć się następującymi problemami: zanieczyszczeniem powietrza i wód, skażeniem gleby, składowaniem odpadów, degradacją środowiska miast i wsi, a także niebezpieczeństwem skażenia radioaktywnego. Bezpieczeństwo społeczno-kulturowe dotyczy problematyki tożsamości poszczególnych społeczności narodowych i etnicznych. Na dużą skalę ujawniło się w procesie upadku bloku wschodniego odradzanie konfliktów na tle etnicznym i religijnym. Wojna w byłej Jugosławii, zbrodnie ludobójstwa popełnione przez wszystkie zwaśnione strony, są poważnym ostrzeżeniem dla społeczności międzynarodowej. Podobne konflikty narodowościowe występują w krajach byłego ZSRR. Pojmowanie bezpieczeństwa państowocentrycznie odchodzi w przeszłość. Coraz wyraźniej i częściej bezpieczeństwo postrzegane jest
Read more…

Przyszły model bezpieczeństwa europejskiego

Po upadku komunizmu Europa nie wypracowała nowego modelu bezpieczeństwa Można jedynie zaprezentować podmioty, które wywierają wpływ na kształt przyszłego bezpieczeństwa. Niezmiennie wpływ na bezpieczeństwo Europy wywierać będą takie państwa, jak: Stany Zjednoczone, Rosja, Niemcy i być może Francja, a jeśli chodzi o struktury międzynarodowe, to: Unia Europejska i Unia Zachodnioeuropejska, pakt północnoatlantycki (NATO), Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) i Wspólnota Niepodległych Państw (WNP). Wzajemne relacje tworzą i tworzyć będą atmosferę polityczną, w jakiej narodzi się nowy model bezpieczeństwa europejskiego (dotąd dwubiegunowy). Stany Zjednoczone stanowią dziś supermocarstwo bez rywali. Europa z punktu widzenia interesów i zagrożeń straciła dla Amerykanów priorytetowe znaczenie. Nie istnieje bezpośrednie zagrożenie ani ze strony Rosji, ani zjednoczonych Niemiec. Inaczej kształtuje się sytuacja w innych regionach. Stany Zjednoczone dokonały przegrupowania sił i środków.

Unia Zachodnioeuropejska

Unia Zachodnioeuropejska do traktatu z Maastricht była mało widoczna na arenie międzynarodowej. W Maastricht zaproszono wszystkich członków Unii Europejskiej do przystąpienia do UZE. Obecnie UZE skupia się na tworzeniu prawno-organizacyjnych instrumentów oraz stara się zaznaczyć swoj ą obecność w zapobieganiu konfliktom i w ich rozwiązywaniu. Otwiera się na nową rzeczywistość. Stworzyła Forum Konsultacyjne oraz przyznała na wiosnę 1994 r. status „partnerów stowarzyszonych” państwom stowarzyszonym z UE, ale odmówiła im gwarancji bezpieczeństwa. Unia Zachodnioeuropejska dysponuje obecnie pewnymi narzędziami polityki obronnej, takimi jak: wielonarodowe kontyngenty wojskowe, zgoda na korzystanie z infrastruktury NATO przy wypełnianiu misji pokojowych (siedziba UZE przeniesiona została z Londynu do Brukseli w 1993 r.).  

Zmiany wprowadzone w strukturach NATO

Zmiany w Europie w latach 90. spowodowały również potrzebę przekształceń w pakcie północnoatlantyckim. W grudniu 1991 r. powołana została Północnoatlantycka Rada Współpracy, w skład której weszły państwa NATO oraz państwa Europy Środkowej i Wschodniej, łącznie z członkami Wspólnoty Niepodległych Państw. Rozwiązanie układu warszawskiego 07. 1991 r. spowodowało nacisk tych państw na przyjęcie do NATO. W 1994 r. na szczycie NATO w Brukseli zdecydowano o powołaniu dla państw ubiegających się o przyjęcie do NATO organizacji pod nazwą Partnerstwo dla Pokoju. Program zapowiadał współpracę wojskową w wypełnianiu misji pokojowych, organizowaniu wspólnych ćwiczeń, bez gwarancji bezpieczeństwa dla krajów znajdujących się poza obszarem NATO. W 1997 r. Północnoatlantycka Rada Współpracy (NACC) przemianowana została na Euroatlantycką Radę Partnerstwa (EARP lub PARW). Spośród 26 państw, członków Partnerstwa dla Pokoju, jedynie Polska, Czechy i Węgry przyjęte zostały 12 marca 1999
Read more…

Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie

Problematyką bezpieczeństwa w Europie zajmuje się także Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy przekształcona z KBWE w 1994 r. OB WE zrzesza dziś 53 państwa. W ramach tej organizacji podejmowane były ważne decyzje rozbrojeniowe CFE (traktat o siłach konwencjonalnych w Europie podpisany został w Paryżu 1990 r. pomiędzy NATO a układem warszawskim), otwartego nieba, Start I i Start II. OB WE jest słaba i nieefektywna, świadczy o tym wojna w Jugosławii, ale jest to jedyna organizacja regionalna obejmuj ąca całą Europę i Amerykę Północną. Ma wszelkie dane, aby ułatwiać budowanie bezpieczeństwa zbiorowego. Próby Rosji nadania wysokiej rangi KB WE/OB WE w zakresie bezpieczeństwa nie powiodły się. Nikt nie potraktował poważnie wezwania do rozwiązania NATO po rozwiązaniu układu warszawskiego. Jako przeciwwagę dla NATO Rosja utworzyła w grudniu 1991 r. na gruzach ZSRR Wspólnotę
Read more…

Działania podjęte dla stworzenia nowego systemu bezpieczeństwa

Międzynarodowe struktury zajmujące się problematyką bezpieczeństwa zareagowały na zmianę sytuacji geopolitycznej i podjęły działania przystosowawcze, takie jak: rozszerzanie członkostwa, restrukturyzacje, redefinicje celów oraz modyfikacje kierunków aktywności. Wymienione struktury nie tworzą aktualnie systemu zdolnego stawić czoło wyzwaniom i zagrożeniom we współczesnej Europie. Powinno nastąpić pełne dostosowanie omówionych instytucji do nowego środowiska, a przede wszystkim do współdziałania i harmonii między nimi. Rozszerzenie NATO powinno następować w sposób kooperatywny i niekonfrontacyjny, by nie wywoływać nowych podziałów. Konieczny jest kompromis z Rosją, Ukrainą i państwami bałtyckimi. Większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo własne i Europy powinna przejąć Unia Europejska. OB WE, mimo że obejmuje całą Europę, nie ma podstawowych narzędzi, by stać się kluczową instytucją w przyszłym systemie bezpieczeństwa europej skiego (nie ma siły militarnej). Każde państwo musi nadal pozostawać odpowiedzialne za własne bezpieczeństwo, nawet jeśli należy
Read more…

Rzeczpospolita Polska – demokratycznym państwem prawa

Rzeczpospolita Polska odrodziła się jako państwo suwerenne po „okrągłym stole” i częściowo wolnych wyborach. „Okrągły stół” to obiegowe określenie porozumienia zawartego między przedstawicielami partii i rządu a opozycją antysystemową. Obrady odbywały się w dniach 6.02-5.04.1989 r. w Magdalence k / Warszawy. Spośród podjętych decyzji najistotniejsze znaczenie z politycznego punktu widzenia miało przywrócenie legalności Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. W praktyce oznaczało to stworzenie warunków do pokojowego przejęcia władzy z rąk partii. Wybory 4 czerwca 1989 r. odzwierciedliły niepopularność w społeczeństwie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i jej sojuszników. Solidarność obsadziła wszystkie przyznane miejsca w Sejmie i w Senacie (99 na 100 możliwych). Wynik wyborów umożliwił przekazanie władzy opozycji i przebudowę niewydolnego systemu politycznego i gospodarczego. Sejm przywrócił historyczną nazwę państwa – Rzeczpospolita Polska, umownie zwaną III. Zmiany systemowe wprowadzone w naszym kraju wymagały
Read more…

Zasady państwa demokratycznego i konstytucja

Według konstytucji „Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej”. Podstawą funkcjonowania demokratycznego państwa prawa są następujące zasady: suwerenność narodu, pluralizm, podział władzy, rządy prawa,  wolności i prawa człowieka. Wszystkie wymienione zasady zawarte są w konstytucji. Państwo prawne zatem to państwo konstytucyjne. Termin „konstytucja” jest pochodzenia łacińskiego constituere – urządzać, ustanawiać. Współcześnie termin „konstytucja” używany jest w trzech znaczeniach: W pierwszym znaczeniu konstytucja utożsamiana jest z ustawą zasadniczą, która różni się od innych ustaw szczególną mocą prawną, szczególną treścią, szczególnym trybem uchwalania i zmiany. Jest to konstytucja pisana. W drugim znaczeniu konstytucją określa się całe prawo konstytucyjne obejmuj ące zarówno normy pisane, zamieszczone w różnych aktach prawnych i niemające szczególnej mocy prawnej, jak i niepisane, występujące w postaci zwyczajów, konwenansów i precedensów sądowych. Taki rodzaj konstytucji określamy jako niepisaną (Wielka Brytania, Nowa Zelandia, Izrael) W trzecim znaczeniu używamy
Read more…