//////

Lista kandydatów na posłów

Co zawiera lista kandydatów na posłów zgłoszona do Komisji Wyborczej? Lista zawiera imiona i nazwiska kandydatów, wiek, zawód, miejsce zamieszkania. Lista wyborców dodatkowo wymienia przynależność do partii, których członkami są kandydaci na posłów. Ta sama procedura dotyczy kandydatów na senatora. Każdy komitet wyborczy ustala kolejność kandydatów na liście. Kandydatów na posłów nie może być mniej niż trzech. Każdy wyborca może udzielić pisemnego poparcia tylko jednej liście okręgowej, wymaga się 3000 podpisów. Z listy ogólnopolskiej może skorzystać komitet wyborczy, który spełnił warunki rejestracji przynajmniej w połowie okręgów wyborczych. Komitet wyborczy mniejszości narodowych może skorzystać z listy ogólnopolskiej, jeśli zarejestrował się w 5 okręgach wyborczych.

Formalności dotyczące sejmu i senatu

Nie można równocześnie kandydować do Sejmu i Senatu. Procedury wyborcze do Sejmu i Senatu są różne. Po spełnieniu wszystkich formalności Państwowa Komisja Wyborcza podaje do publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia, kandydatów na posłów i kandydatów na senatorów. Po wyborach, które odbywają się w dzień wolny od pracy, po ustaleniu wyników wyborów w okręgach i przesłaniu protokołów, Państwowa Komisja Wyborcza dokonuje podziału mandatów pomiędzy uprawnione listy ogólnopolskie i obwieszcza wyniki w Monitorze Polskim. Protesty dotyczące naruszeń w procedurze wyborczej wyborcy zgłaszają do Sądu Najwyższego. O ważności wyborów rozstrzyga Sąd Najwyższy w formie uchwały nie później niż 90 dni od wyborów.

Mandat posła lub senatora

Mandat posła lub senatora uzyskuje się po złożeniu ślubowania. Mandat można utracić, jeśli odmówi się złożenia ślubowania lub utraci się prawa wybieralności, oraz w razie śmierci. Wygaśnięcie mandatu posła powoduje potrzebę uzupełnienia, musi bowiem być 460 posłów – tak stanowi konstytucja. Ugrupowanie polityczne, które miało ten mandat w dniu wyborów, uzupełnia stan liczbowy posłów z własnej listy wyborczej. Do Senatu przeprowadza się wybory uzupełniające. Mandatu posła i senatora nie można łączyć z następującymi funkcjami: (należy zrzec się mandatu albo zrezygnować z pełnienia wymienionych w art. 103 konstytucji funkcji) sędziego, prezesa Narodowego Banku Polskiego, Rzecznika Praw Obywatelskich, prezesa Najwyższej Izby Kontroli, członka Rady Polityki Pieniężnej, członka Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, urzędnika w Kancelarii Sejmu i Senatu, urzędnika w Kancelarii Prezydenta, urzędnika w administracji rządowej z wyjątkiem członków Rady Ministrów i sekretarzy
Read more…

Obowiązki posłów i senatorów

Posłowie i senatorowie są przedstawicielami Narodu, nie tylko wyborców, i nie wiążą ich żadne instrukcje. Taki mandat nazywa się wolnym. Posłowie i senatorowie nie mają konstytucyjnego obowiązku rozliczania się przed wyborcami ze swej działalności. Dbają jednak o kontakt z wyborcami. Prowadzą w swoich okręgach wyborczych biura i raz w tygodniu (poniedziałek) przyjmują interesantów (wyborców). Posła i senatora nie można odwołać. Jedyna sankcja to usunięcie posła (senatora) z klubu lub koła i nieumieszczenie danej osoby na liście wyborczej przy kolejnych wyborach. Wszyscy posłowie i senatorowie zorganizowani są w kluby (powyżej 15 posłów i powyżej 7 senatorów) i koła (powyżej 3 posłów). Każdy poseł lub senator ma obowiązek uczestniczyć w pracach komisji oraz posiedzeniach plenarnych Sejmu i Senatu (głosowanie). Podstawowa praca odbywa w komisjach i wyborcy trudno ją ocenić. Transmitowane są w
Read more…

Immunitet posła i senatora

Poseł i senator korzysta z immunitetu, tzn. że nie może być pociągnięty do odpowiedzialności sądowej, nawet jeśli naruszy prawa osób trzecich, bez zgody Sejmu (Senatu). W związku z wykonywaną funkcją przysługują posłom i senatorom bezpłatne przejazdy środkami komunikacji państwowej. Mają prawo i obowiązek interweniować w urzędach w sprawach wyborców i korzystać z pełnej informacji. Poseł i senator nie może prowadzić działalności gospodarczej z osiąganiem korzyści z majątku Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego. Za naruszenie zakazów poseł (senator) może być pociągnięty do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu, który orzeka o pozbawieniu mandatu. Poseł (senator) korzysta z miejsca (apartamentu) w Domu Poselskim oraz z diet poselskich. Może, wykonując mandat poselski, jednocześnie pracować albo przejść na etat zawodowego posła (senatora) i otrzymuj e wtedy wynagrodzenie. Nie można jednocześnie pobierać poborów w miejscu zatrudnienia i otrzymywać
Read more…

Funkcje sejmu i senatu

Sejm i Senat pracują permanentnie (ciągle). Sejm i Senat pełnią funkcję ustrojodawczą  uchwalają i zmieniają Konstytucję art. 235. Sejm i Senat pełnią funkcję ustawodawczą, ale nie są organami równoprawnymi. Sejm uchwala ustawy, Senat może zgłaszać poprawki do uchwalonych ustaw lub je odrzucić. Sejm może skorzystać z poprawek Senatu, ale może je odrzucić bezwzględną większością głosów posłów. Sejm za zgodą Senatu powołuje: rzecznika praw obywatelskich, rzecznika praw dziecka, prezesa Najwyższej Izby Kontroli. Sejm, Senat, prezydent kreują Krajową Radę Radiofonii i Telewizji oraz Radę Polityki Pieniężnej. Sejm pełni funkcję kontrolną nad działalnością Rady Ministrów i kreowanych organów poprzez wysłuchanie sprawozdań, interpelacje i zapytania poselskie. Sejm podejmuje decyzje o stanie wojny i odwołuje stany nadzwyczajne, ma prawo zarządzić referendum ogólnokrajowe. Sejm i Senat w określonych konstytucyjnie wypadkach tworzą Zgromadzenie Narodowe, które: przyjmuje przysięgę Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; ma prawo podjąć uchwałę o
Read more…

Wpływ obywateli na działalność władzy ustawodawczej

Wyborcy mają możliwość poprzez środki masowego przekazu słuchać wypowiedzi swoich posłów (senatorów), obserwować, jak się zachowują, jak głosują, w jaki sposób realizują oczekiwania obywateli. Otwarte biura w każdym okręgu pozwalają na bezpośrednią rozmowę z posłem lub senatorem w sprawie własnej lub wspólnej dla danego okręgu. Wyborcy posiadają inicjatywę ustawodawczą mogą zgłaszać do marszałka Sejmu projekty ustaw. Mogą protestować przeciwko uchwalanym ustawom. Protesty wyborców nie zawsze są i mogą być uwzględnione, ale sprzyjają refleksji, dyskusji i poszukiwaniu rozwiązań. Nie pozwalają ludziom władzy oderwać się od problemów społecznych. Wyborcy dysponują ogromną siłą, jaką jest kartka wyborcza, ale nie zawsze to sobie uświadamiają. Często nie korzystają z tej kartki, świadczy o tym frekwencja wyborcza. W wyborach do Sejmu w 1991 r. uczestniczyło 43,2% uprawnionych; w 1993 r. uczestniczyło 52,08% uprawnionych; w 1997 r. uczestniczyło
Read more…

Proces ustawodawczy w Rzeczypospolitej Polskiej

Projekty ustaw i uchwał składa się w formie pisemnej na ręce marszałka Sejmu. Wnioskodawca wskazuje w projekcie swego przedstawiciela upoważnionego do reprezentowania go w pracach nad tym projektem. Projekt ten musi spełniać określone warunki, to znaczy: musi  wyjaśniać cel wydania ustawy, jaki jest rzeczywisty jej stan w tej dziedzinie i jaki będzie stan w wyniku tej ustawy; musi przewidywać skutki społeczne, gospodarcze, a także finansowe i prawne po wprowadzeniu proponowanej ustawy; wskazywać źródła finansowania; przedstawiać założenia projektów aktów wykonawczych; a także zawierać oświadczenia o zgodności projektu z prawem Unii Europejskiej.

Sposoby podejmowania decyzji przez Sejm

Sejm uchwala ustawy zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów (co najmniej 230). To znaczy, że za projektem jest więcej głosów niż przeciw projektowi, nie ma znaczenia, ilu posłów wstrzymało się od głosu. Poprawki Senatu odrzucane są przez Sejm bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów, np. obecnych na posiedzeniu jest 230 posłów, bezwzględna większość to 116 posłów głosujących za odrzuceniem. Sejm rozpatruje ponownie ustawę, której prezydent nie podpisał (weto prezydenta). Sejm odrzuca weto większością 3/5 głosów (kwalifikowana większość) w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów, np. obecnych jest 230 posłów 3/5 tej liczby to – 138, więc aby odrzucić weto, potrzeba minimum 138 głosów poselskich. Większość 3/5 dotyczy posłów uczestniczących w głosowaniu, może być obecnych 460.