This is default featured slide 1 title

This is default featured slide 2 title

This is default featured slide 3 title

This is default featured slide 4 title

This is default featured slide 5 title

Organizacja Sądu Najwyższego

Prezydent w drodze rozporządzenia określa organizację Sądu Najwyższego, szczegółowy zakres właściwości izb (patrz schemat) i zasady wewnętrznego regulaminu. Sąd Najwyższy sprawuje nadzór w zakresie orzekania nad działalnością wszystkich sądów, które rozpoznają spory i na podstawie dowodów uzyskanych w czasie przewodu sądowego i norm prawnych wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy podejmuje uchwały wyjaśniające przepisy prawne budzące wątpliwości w praktyce. Podejmuje uchwały dotyczące rozstrzygnięć prawnych. Rozpatruje rewizje nadzwyczajne i kasacje wyroków. Kasacja jest swoistą formą skargi na prawomocne orzeczenie sądu po wyczerpaniu zwykłej drogi odwoławczej. Na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego może być powołany obywatel polski korzystający z pełni praw cywilnych i obywatelskich, nieskazitelnego charakteru, mający ukończone studia prawnicze z tytułem magistra prawa, wyróżniający się wiedzą prawniczą i doświadczeniem zawodowym.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Sądy powszechne

Sądami powszechnymi są: sądy rejonowe, sądy okręgowe i sądy apelacyjne. Sądy powszechne tworzy i znosi minister sprawiedliwości. Sąd rejonowy tworzy się dla jednej gminy lub większej ich ilości. Sąd okręgowy tworzy się dla obszaru co najmniej dwóch sądów rejonowych. Sąd apelacyjny tworzy się dla obszaru co najmniej dwóch sądów okręgowych. Sądy orzekają na zasadzie instancyjności. W zależności od ustawowych uregulowań sprawy w pierwszej instancji rozpatrywane mogą być przez sądy rejonowe lub okręgowe. Odwołanie od wyroku składa się do wyższej instancji. Dla sądu rejonowego jest to sąd okręgowy, dla sądu okręgowego sąd apelacyjny. Minister sprawiedliwości tworzy w sądach okręgowych i czasami rejonowych odrębne sądy pracy i ubezpieczeń społecznych, sądy gospodarcze oraz sądy rodzinne. Generalnie sądy dzielą się na wydziały, które tworzone są w zależności od potrzeb. Sądy powszechne rozstrzygają sprawy z zakresu prawa cywilnego, karnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, prawa gospodarczego. Sprawy w sądach powszechnych rozpatrywane są w sposób jawny. Istnieje możliwość społecznej kontroli niezawisłości sędziowskiej i respektowanie domniemanej niewinności oskarżonego, prawa oskarżonego do obrony oraz prawa odmowy składania zeznań rodziny i oskarżonego.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Sądy wojskowe

Sądy wojskowe funkcjonują dla sił zbrojnych niezależnie od sądów powszechnych, na podstawie ustawy – „Prawo o ustroju sądów wojskowych z dnia 21 sierpnia 1997 r.” Sądy wojskowe to: wojskowe sądy okręgowe i wojskowe sądy garnizonowe. Sądy wojskowe tworzy i znosi minister obrony narodowej w porozumieniu z ministrem sprawiedliwości i Krajową Radę Sądownictwa. Sądy wojskowe tak jak sądy powszechne działają na zasadzie co najmniej dwuinstancyjności. To znaczy, że każda ze stron uczestniczących w procesie (w przewodzie sądowym) ma możliwość odwołania się do wyższej instancji od wyroku instancji pierwszej. Odwołanie od wojskowego sądu okręgowego kierowane jest do Izby Wojskowej Sądu Najwyższego. Pamiętać należy, że wyrok mogą zaskarżyć, odwołać się od decyzji – strony, także oskarżyciel publiczny – prokurator występujący w sprawach karnych oraz rzecznik praw obywatelskich.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Naczelny Sąd Administracyjny

Sąd administracyjny utworzony został na mocy ustawy z 31 stycznia 1980 r. Obecnie działa na podstawie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Procedury powołania i funkcjonowania Naczelnego Sądu Administracyjnego są takie same jak Sądu Najwyższego. Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, orzeka o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów prawnych terenowych organów administracji rządowej. W Naczelnym Sądzie Administracyjnym są tylko sędziowie zawodowi. Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w sprawach skarg na decyzję administracyjną, na decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym oraz skarg na bezczynność organów. Rozstrzyga spory między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między organami samorządu a administracja rządową (spory kompetencyjne). Udziela odpowiedzi na pytania prawne przedstawione do rozstrzygnięcia przez samorządowe kolegia odwoławcze. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
uchyla decyzję lub postanowienie; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia; stwierdza niezgodność z prawem decyzji lub postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny posiada ośrodki zamiejscowe.

 

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Rozpoznawanie spraw sądowych

Rozpoznawanie spraw w sądach powszechnych i wojskowych odbywa się z udziałem ławników. Kto może zostać ławnikiem w sądach powszechnych? Ławnikiem może zostać obywatel polski korzystający z pełni praw cywilnych i obywatelskich, nieskazitelnego charakteru, który ukończył 26 lat i mieszka w miejscu kandydowania co najmniej od roku. Ławnikami nie mogą być osoby zawodowo związane z wymiarem sprawiedliwości lub obsługą prawną. Ławnikiem można być tylko w jednym sądzie. Ławnicy ludowi biorą udział w rozpoznawaniu spraw w sądach rejonowych, sądach okręgowych, a w apelacyjnych – tylko w rozpoznawaniu spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Ławników wybierają rady gmin.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn